Uitvoeringsverordening (EU) nr. 409/2013 van de Commissie van 3 mei 2013 inzake de definitie van gemeenschappelijke projecten, de vaststelling van governance en de identificatie van stimulansen ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van het Europees masterplan inzake luchtverkeersbeheer (Voor de EER relevante tekst)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EG) nr. 550/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 betreffende de verlening van luchtvaartnavigatiediensten in het gemeenschappelijk Europees luchtruim1, en met name artikel 15 bis,
(1) Het regelgevingskader voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim omvat de maatregelen die vermeld zijn in artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 549/2004 van het Europees Parlement en de Raad2.
(2) De toepassing van het regelgevingskader voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim laat de verantwoordelijkheden van de lidstaten overeenkomstig artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. 549/2004 onverlet.
(3) In haar mededeling van 22 december 20113 heeft de Commissie aangekondigd dat zij voornemens is governance- en stimuleringsmechanismen vast te stellen voor de uitrol van Sesar (Single European Sky Air Traffic Management Research and development), op basis van artikel 15 bis van Verordening (EG) nr. 550/2004. Deze mechanismen omvatten gemeenschappelijke projecten, die moeten helpen om het Europees masterplan inzake luchtverkeersbeheer (het ATM-masterplan) succesvol ten uitvoer te leggen, richtsnoeren voor gemeenschappelijke projecten, die een bindend kader moeten vormen voor de wijze waarop gemeenschappelijke projecten de tenuitvoerlegging van het ATM-masterplan kunnen ondersteunen, en governancemechanismen, die moeten zorgen voor de tijdige, gecoördineerde en gesynchroniseerde uitrol van Sesar, door een duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheden onder de belanghebbenden.
(4) Het doel van Verordening (EG) nr. 550/2004 is luchtruimgebruikers en verleners van luchtvaartnavigatiediensten te helpen bij de verbetering van de collectieve infrastructuur voor luchtvaartnavigatie, de verlening van luchtvaartnavigatiediensten en de benutting van het luchtruim, door samen te werken in het kader van gemeenschappelijke projecten. Voorts heeft deze verordening tot doel de uitrol van Sesar te versnellen.
(5) Sesar is het project dat is opgezet om het Europees systeem voor luchtverkeersbeheer te moderniseren. Het vormt de technologische pijler van het gemeenschappelijk Europees luchtruim.
(6) Sesar valt uiteen in drie fasen: de definitiefase, waarin de inhoud van de ATM-systemen van de volgende generatie wordt vastgesteld; de ontwikkelingsfase, waarin de technologische systemen, onderdelen en operationele procedures van de nieuwe generatie worden ontwikkeld en gevalideerd; de uitrolfase, die de industrialisering en tenuitvoerlegging van de nieuwe systemen voor luchtverkeersbeheer omvat.
(7) Het ATM-masterplan dat tijdens de definitiefase van Sesar is opgesteld, vormt het overeengekomen stappenplan, dat van onderzoek en ontwikkeling op het gebied van luchtverkeersbeheer tot de uiteindelijke uitrol moet leiden.
(8) In dat masterplan wordt uiteengezet welke essentiële operationele wijzigingen moeten worden doorgevoerd om de prestatiedoelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim te helpen verwezenlijken. Het is een essentieel instrument voor de uitrol van Sesar en vormt de basis voor de tijdige, gecoördineerde en gesynchroniseerde uitrol van de nieuwe ATM-functies.
(9) Bij de vaststelling van de doelstellingen en prioriteiten voor de uitrol moet ook rekening worden gehouden met aspecten van netwerkactiviteiten die zijn gedefinieerd in enerzijds het strategische netwerkplan, zoals de prestatiedoelstellingen die in overeenstemming zijn met de EU-wijde prestatiedoelstellingen en de acties die gepland zijn om deze doelstellingen te verwezenlijken, en anderzijds in het operationele netwerkplan, dat is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 677/2011 van de Commissie4.
(10) De tijdige, gecoördineerde en gesynchroniseerde uitrol van Sesar is van essentieel belang om de prestatiedoelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim te verwezenlijken en om de economische voordelen die van de modernisering van het luchtverkeersbeheer worden verwacht, ook daadwerkelijk tot stand te brengen.
(11) De gemeenschappelijke projecten als bedoeld in artikel 15 bis van Verordening (EG) nr. 550/2004 moeten de prestaties van het Europees ATM-netwerk (EATMN) helpen opkrikken en aantonen dat de kosten-batenanalyse positief is, eventuele negatieve gevolgen voor specifieke regio’s of belanghebbenden indachtig.
(12) Om te garanderen dat de gemeenschappelijke projecten op tijdige, gecoördineerde en gesynchroniseerde wijze ten uitvoer worden gelegd, optimaal gebruik makend van de instrumenten en organen die in het kader van het Europees gemeenschappelijk luchtruim zijn geïdentificeerd, moet een governance voor de uitrol van Sesar worden vastgesteld.
(13) Om de uitrol van Sesar effectief te kunnen beheren en de geloofwaardigheid van het uitrolproces te garanderen, moeten de operationele belanghebbenden die verantwoordelijk zijn voor de prestaties van het ATM-systeem bij de governance van de uitrol worden betrokken.
(14) Operationele belanghebbenden die in de uitrol van Sesar investeren, moeten een leidende rol spelen in het beheer en de uitvoering van de uitrolactiviteiten, bij voorkeur via één entiteit, en moeten belangenconflicten vermijden.
(15) De industrie dient een adviserende rol te spelen bij de uitrol van Sesar om de samenhang met de industrialisering en de tijdige beschikbaarheid van de apparatuur te garanderen.
(16) De Commissie dient erop toe te zien dat de uitrolactiviteiten in de lijn liggen van de doelstellingen van het gemeenschappelijk Europees luchtruim en het openbare belang door passende rapporterings- en monitoringmechanismen vast te stellen. Daarbij moet zo goed mogelijk gebruik worden gemaakt van bestaande instrumenten, zoals het European Single Sky ImPlementation Plan (plan en verslag) en het Local Single Sky ImPlementation Plan (documenten).
(17) De Commissie dient het Comité inzake het gemeenschappelijk luchtruim volledig te informeren over de selectie van de uitrolbeheerder, de goedkeuring van het uitrolprogramma en de selectie van tenuitvoerleggingsprojecten. Het Comité inzake het gemeenschappelijk luchtruim moet over deze thema’s worden geraadpleegd, onverminderd de regels en procedures die zijn vastgesteld in de relevante financieringsprogramma’s van de Unie.
(18) De Europese organisatie voor burgerluchtvaartapparatuur (Eurocae), die technisch materiaal opstelt en voorbereidende en aanvullende werkzaamheden uitvoert in verband met Europese normalisering, dient de Commissie te helpen met de monitoring, de normaliseringsprocessen vooruit helpen en het gebruik van Europese normen bevorderen.
(19) De betrokken staten blijven verantwoordelijk voor de links tussen de uitrol van Sesar-projecten en de militaire sector, maar er moet coördinatie plaatsvinden met de militaire sector om negatieve gevolgen voor de defensiecapaciteit te vermijden.
(20) Om belanghebbenden aan te moedigen in een vroeg stadium te investeren en verzachtende maatregelen te treffen voor de aspecten van de uitrol waarvoor de kostenbatenanalyse minder positief is, moeten tenuitvoerleggingsprojecten die tot doel hebben gemeenschappelijk projecten uit te voeren, in aanmerking komen voor financiering van de Unie en andere stimulansen, overeenkomstig de regels en procedures van de financieringsprogramma’s en stimuleringsregelingen van de Unie.
(21) Er moeten zoveel mogelijk synergieën worden nagestreefd tussen de uitrol van Sesar en de functionele luchtruimblokken.
(22) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Voorwerp en toepassingsgebied
Artikel 2 - Definities
Daarnaast gelden de volgende definities:
1.„Gemeenschappelijke Onderneming Sesar”het bij Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad5 opgerichte orgaan dat tot taak heeft de ontwikkelingsfase van het Sesar-project te beheren en te coördineren;2.„heffingsregeling”de bij Verordening (EG) nr. 1794/2006 van de Commissie6 vastgestelde regeling;3.„ATM-functionaliteit”een groep van operationele ATM-functies of -diensten die verband houden met traject-, luchtruim- of oppervlaktebeheer of met informatie-uitwisseling tussen de operationele omgevingen „en-route”, „terminal”, „luchthaven” of „netwerk”;4.„de uitrol van Sesar”de activiteiten en processen die verband houden met de grootschalige productie en tenuitvoerlegging van de in het ATM-masterplan vermelde ATM-functionaliteiten;5.„industrialisering” van ATM-functionaliteitende activiteiten en processen die volgen op de validering, waaronder de normalisering, certificering en productie door de industrie (fabrikanten van grond- en boordapparatuur);6.„tenuitvoerlegging” van ATM-functionaliteitende aankoop, installatie en ingebruikname van apparatuur en systemen, inclusief bijbehorende operationele procedures, door operationele belanghebbenden;7.„essentiële operationele wijziging”een operationele wijziging in het luchtverkeersbeheer die aanzienlijke verbeteringen van de prestaties van het netwerk oplevert voor de operationele belanghebbenden, zoals vermeld in het ATM-masterplan;8.„prestatieregeling”een bij Verordening (EU) nr. 691/2010 van de Commissie7 vastgestelde regeling;9.„EU-wijde prestatiedoelstellingen”de in artikel 9 van Verordening (EU) nr. 691/2010 bedoelde doelstellingen;10.„operationele belanghebbenden”civiele en militaire luchtruimgebruikers, verleners van luchtruimnavigatiediensten en luchthavenexploitanten.Artikel 3 - ATM-masterplan
Artikel 4 - Doel en inhoud
In de gemeenschappelijke projecten worden de ATM-functionaliteiten geïdentificeerd die:
- a) zodra ze een passend industrialiseringsniveau hebben bereikt, klaar zijn voor tenuitvoerlegging;
- b) een gesynchroniseerde uitrol vergen.
De behoefte aan gesynchroniseerde uitrol van ATM-functionaliteiten wordt beoordeeld op basis van:
- a) een definitie van hun geografisch toepassingsgebied en hun planning, inclusief streefdata voor de uitrol;
- b) een identificatie van de operationele belanghebbenden die ze moeten uitrollen;
- c) overgangsmaatregelen voor de geleidelijke uitrol ervan.
Gemeenschappelijke projecten moeten ook:
- a) een positief effect hebben op het EATMN, op basis van een onafhankelijke kostenbatenanalyse. Voorts moeten zij inzicht verschaffen in de potentiële lokale of regionale negatieve effecten voor specifieke categorieën operationele belanghebbenden;
- b) stimulansen voor de uitrol definiëren, zoals vermeld in deel 3 van hoofdstuk III, met name om negatieve gevolgen voor een specifiek geografisch gebied of een specifieke categorie operationele belanghebbenden te verzachten;
- c) verwijzen naar de tenuitvoerleggingsregels voor interoperabiliteit en veiligheid als vermeld in Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad8 en Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad9. Er moet met name worden verwezen naar communautaire specificaties in Verordening (EG) nr. 552/2004 en naar aanvaardbare wijzen van naleving en certificeringsspecificaties in Verordening (EG) nr. 216/2008;
- d) nagaan of er behoefte is aan nieuwe tenuitvoerleggingsregels voor interoperabiliteit en veiligheid, communautaire specificaties en civiele normen ter ondersteuning van de uitrol van de gemeenschappelijke projecten en de toepasselijkheid ervan op de militaire sector, rekening houdend met de gelijkwaardigheid tussen civiele en militaire systemen, en
- e) rekening houden met de relevante elementen van de uitrol die gespecificeerd zijn in het strategisch netwerkplan en het operationeel netwerkplan van de netwerkbeheerder.
Artikel 5 - Opstelling, vaststelling en tenuitvoerlegging
Artikel 6 - Monitoring
Artikel 7 - Algemene beginselen
Artikel 8 - Beleidsniveau
De Commissie is verantwoordelijk voor het beleidsniveau, met name:
- a) het opzetten en vaststellen van gemeenschappelijke projecten, overeenkomstig artikel 5;
- b) het selecteren van de uitrolbeheerder, het vaststellen van het uitrolprogramma en het selecteren van de tenuitvoerleggingsprojecten;
- c) het beheren van de EU-fondsen ter ondersteuning van de uitrolbeheerder en de tenuitvoerleggingsprojecten;
- d) het identificeren van stimulansen voor de uitrol van Sesar en het handhaven van de overeenkomstig artikel 9, lid 5, met de uitrolbeheerder gesloten kaderpartnerschapsovereenkomst en alle overeenkomsten die relevant zijn voor tenuitvoerleggingprojecten;
- e) het bevorderen van de deelname van de civiele en militaire belanghebbenden;
- f) het uitbouwen van samenwerking en coördinatie met derde landen;
- g) het totstandbrengen van coördinatie met normaliserings- en certificeringsorganisaties en -organen teneinde de industrialisering van ATM-functionaliteiten te vergemakkelijken en de interoperabiliteit ervan te bevorderen;
- h) het toezien op de uitvoering van gemeenschappelijke projecten en de bijdrage ervan tot de verwezenlijking van de EU-wijde prestatiedoelstellingen;
- i) het uitbrengen van aanbevelingen aan operationele belanghebbenden en lidstaten.
De volgende organisaties worden door de Commissie bij het beleidsniveau betrokken, binnen hun respectieve bevoegdheden en rollen:
- a) Eurocontrol, via samenwerkingsregelingen tussen Eurocontrol en de Unie, teneinde de deskundigheid en de civiel-militaire en pan-Europese bevoegdheden van Eurocontrol volledig te benutten;
- b) het Europees Defensieagentschap, teneinde de coördinatie van de militaire standpunten van en ter ondersteuning van de lidstaten en de relevante internationale militaire organisaties over de uitrol van Sesar te vergemakkelijken en de militaire planningsmechanismen in kennis te stellen van de eisen die voortvloeien uit de uitrol van Sesar;
- c) het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, teneinde te garanderen dat bij de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke projecten rekening wordt gehouden met veiligheidskwesties, met name bij de ontwikkeling van de vereiste technische regels, zoals de regels met betrekking tot het ontwerp, de productie en het onderhoud van systemen en onderdelen voor luchtverkeersbeheers- en luchtvaartnavigatiediensten, en voor het personeel en de organisaties die daarbij betrokken zijn;
- d) de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar, teneinde te zorgen voor een permanente koppeling tussen onderzoeks-, ontwikkelings-, innovatie- en valideringsactiviteiten op het gebied van Sesar en de uitrol van Sesar, en teneinde te garanderen dat de gemeenschappelijke projecten en het uitrolprogramma in de lijn liggen van het ATM-masterplan;
- e) de Europese normaliseringsorganisaties en Eurocae; deze laatste met name om industriële normaliseringsprocessen en het gebruik van de daaruit voortvloeiende normen te faciliteren en te monitoren.
Artikel 9 - Beheersniveau
De uitrolbeheerder is met name verantwoordelijk voor:
- a) het opstellen, voorstellen, onderhouden en uitvoeren van het uitrolprogramma, overeenkomstig deel 2;
- b) het verenigen van de operationele belanghebbenden die gemeenschappelijke projecten ten uitvoer moeten leggen;
- c) het vaststellen van mechanismen en besluitvormingsprocessen die garanderen dat de tenuitvoerleggingprojecten en bijbehorende investeringen efficiënt worden gesynchroniseerd en gecoördineerd, overeenkomstig het uitrolprogramma;
- d) het effectieve beheer van risico’s en belangenconflicten;
- e) het adviseren van de Commissie over kwesties die verband houden met de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke projecten en met de opstelling van nieuwe gemeenschappelijke projecten;
- f) het uitvoeren van besluiten van de Commissie en het garanderen van en toezien op de tenuitvoerlegging ervan volgens het tenuitvoerleggingsniveau;
- g) het identificeren van de meest geschikte financieringsmechanismen, waarbij publieke en private financiering moeten worden gecombineerd;
- h) het toezien op de tenuitvoerlegging van het uitrolprogramma;
- i) de verslaglegging aan de Commissie;
- j) het garanderen van passende coördinatie met de nationale toezichthoudende autoriteiten.
De uitrolbeheerder dient aan te tonen dat hij onder meer in staat is om:
- a) de operationele belanghebbenden die gemeenschappelijke projecten ten uitvoer moeten leggen, te vertegenwoordigen;
- b) multinationale tenuitvoerleggingsprogramma’s te beheren;
- c) de financieringsmechanismen en het beheer van financiële programma’s te begrijpen, en
- d) gebruik te maken van bestaande structuren om alle operationele belanghebbenden bij de uitrol te betrekken.
De uitrolbeheerder treft passende samenwerkingsregelingen met de netwerkbeheerder, de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en de militaire sector. Deze samenwerkingsregelingen worden ter goedkeuring bij de Commissie ingediend. De samenwerking geschiedt als volgt:
- a) de uitrolbeheerder en de netwerkbeheerder werken samen om te garanderen dat hun taken worden uitgevoerd zonder dubbel werk of onderlinge concurrentie, met name de aspecten van de uitrol die gevolgen hebben voor de netwerkinfrastructuur, de organisatie en de prestaties van het luchtruim en de samenhang met het strategisch netwerkplan en het operationeel netwerkplan; de netwerkbeheerder ondersteunt binnen de grenzen van zijn bevoegdheden ook de leden van de uitrolbeheerder, overeenkomstig artikel 4, lid 1, onder i), en artikel 4, lid 3, onder b), van Verordening (EU) nr. 677/2011;
- b) de uitrolbeheerder werkt samen met de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar om te zorgen voor de nodige links tussen onderzoeks-, ontwikkelings-, innovatie- en valideringsactiviteiten op het gebied van Sesar en de uitrol van Sesar, en overlegt met de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar over de prioriteiten en de vooruitgang die tijdens de ontwikkelingsfase is geboekt op het gebied van kwesties die verband houden met industrialisering, teneinde de samenhang met het ATM-masterplan te garanderen;
- c) de uitrolbeheerder waarborgt de coördinatie met de militaire sector om negatieve gevolgen voor nationale en collectieve defensiemogelijkheden te vermijden.
Artikel 10 - Tenuitvoerleggingsniveau
Artikel 11 - Doel
Artikel 12 - Vaststelling en tenuitvoerlegging
Artikel 13 - Financiering van de Unie
Artikel 14 - Andere stimulansen
Artikel 15 - Beoordeling
Artikel 16 - Inwerkingtreding
-
PB L 96 van 31.3.2004, blz. 10.
(terug) -
PB L 96 van 31.3.2004, blz. 1.
(terug) -
COM(2011) 923 final.
(terug) -
PB L 185 van 15.7.2011, blz. 1.
(terug) -
PB L 64 van 2.3.2007, blz. 1.
(terug) -
PB L 341 van 7.12.2006, blz. 3.
(terug) -
PB L 201 van 3.8.2010, blz. 1.
(terug) -
PB L 96 van 31.3.2004, blz. 26.
(terug) -
PB L 79 van 19.3.2008, blz. 1.
(terug) -
PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1.
(terug)